Geplaatst op Donderdag 05 Maart 2009

Het lichaam van RintjeRitsma (38) vond negen tien jaar als professioneel schaatser lang genoeg. De Beer uit Lemmer werd
teammanager bij de bobsleebond. Sportweek legt hem tien stellingen voor.

'Je raakt je wilde haren kwijt'

1 Rintje Ritsma is als technisch manager met open armen ontvangen door de bobsleebond.

"Het idee om iets in het bobsleeën te doen was van Eurotech, een bedrijf dat uit de racerij komt. Ik heb zelf voor hen gereden in auto's. Daardoor ken ik die mensen goed en Eurotech en ik zijn eigenlijk al jaren aan elkaar gekoppeld. Wij wilden samen graag iets met bobsleeën doen. Het is met wat fantasie toch een combinatie van racen en schaatsen. "Ik ben met de bobsleebond gaan praten. Ze waren eerst wat afstandelijk. Logisch misschien, wij dachten in eerste instantie aan een commercieel team. Maar de bond is zo klein, dat moet je helemaal niet willen. Eigenlijk is de bobsleebond zelf al een commercieel team. Ik had een gesprek met voorzitter Frans Bakker. Die had eerst zoiets van: 'Rintje Ritsma, dat wordt de onemanshow met een commercieel team, wij hebben dan helemaal geen vinger meer in de pap.' Dat idee werd heel snel bijgedraaid. We hebben alleen maar gesproken en raakten beiden enthousiast. Uiteindelijk hebben we de kaart maar gevraagd en wat te eten besteld, omdat het laat werd. "Toen moesten nog wel atleten worden overgehaald. Ook die waren in eerste instantie sceptisch. Elk jaar zou er nieuwe sponsoring komen, nieuwe ijzers en een nieuwe slee. Maar eigenlijk kwam er nooit wat. Of nooit, er gebeurde wel iets, maar heel langzaam, omdat je zonder financiële stroom niets kunt kopen. En de bobbond is geen bond die zich diep in de schulden steekt. Met de komst van Eurotech werd het ook voor atleten interessant om betrokken te zijn bij Team NL."

2 Via de bobbers hoop ik alsnog de enige medaille te winnen die in mijn eigen prijzenkast ontbreekt.

"Natuurlijk hebben we de doelstelling olympisch goud te winnen, maar dat zou dan niet mijn olympisch goud zijn. De atleten doen het, alle hen. Wij proberen een goed topsportklimaat te creëren, zij moeten de resultaten neerzetten. Maar goud... Het is al mooi als je een podiumplaats haalt. Dan staat bobsleeën in Nederland redelijk op de kaart en wordt het makkelijker om het financieel rond te krijgen. Nu zijn we afhankelijk van subsidies. Van NOC*NSF bijvoorbeeld, dat er best veel geld in steekt omdat zij naast schaatsen graag een andere sport op de Olympische Spelen ziet. "Er is absoluut een medaille mogelijk. Zeker in de viermansbob. Op dit moment hebben we een goede slee. Voor de viermansbob hebben we een nieuwe body gekocht die aërodynamisch beter is. Eurotech is aan de gang gegaan met het hele onderstel. Alles uit elkaar gehaald, alles schoongemaakt. Maar ook alles nagekeken in de reglementen. Waar kunnen we op de grens gaan zitten? Waar kunnen we verbeteren? Dat hebben ze allemaal gedaan en dan blijkt erineens gewoon een goede slee te staan. Kijk maar naar de run die we deden in Winterberg, in de viermansbob. Het was bij lange na geen vlekkeloze race en dan worden we vierde. Als we dus wél een vlekkeloze race hebben, dan staan we zo op het podium. Daar is dus vooruitgang geboekt. Voor succes in de tweemansbob moet nog het een en ander gebeuren. "We hebben wel gezien, ook in Winterberg, dat starttijden erg belangrijk zijn. De Duitsers worden bijna altijd één of twee, maar hebben vaak ook de eerste of tweede starttijd. De eerste starttijd is een goede basis voor een podiumplaats. Als jij de vierde of vijfde starttijd hebt, is dat ook goed, maar dan word je geen eerste. Met een magistrale run kun je dan misschien een keer derde worden."

3 In de bobsport hebben we net als in het hockey een paar sexy vrouwen nodig!

"Dat denk ik niet. Voor vrouwen kan uiterlijk een wapen zijn om publiciteit te scoren. Dat zie je nu met hockey en een aantal jaren geleden met handbal. Ik heb zelf nog meegewerkt met handbalploeg BEVO. Ze hadden allemaal bekende sporters uitgezocht om daar wat mee te doen en ik ben toen met één van die vrouwen in een bad gaan zitten. Jurgen van den Goorbergh maakte met een sexy geklede vrouw op het stuur een wheelie op zijn motor. Van die foto's hebben ze een kalender gemaakt. Op de korte termijn kan het voor wat extra publiciteit zorgen, maar uiteindelijk zijn de prestaties doorslaggevend."

4 Zelf ben ik sekssymbool af.

"Absoluut. Je wordt ouder, raakt je wilde haren letterlijk en figuurlijk een beetje kwijt en je leven wordt stabieler. Ik woon op dit moment alweer drie jaar samen en dat gaat helemaal goed. Maar het was een fantastische periode, ik heb veel leuke dingen gedaan. Goed voor je ego. Misschien heb ik er zelfs wel eens een beetje misbruik van gemaakt, haha. Maar uiteindelijk heb ik wel altijd eerst voor de sport gekozen. Ik ben de momenten niet gaan opzoeken, ik heb die status niet alleen maar uitgemolken. Als je alleen maar in de kroeg hangt en erop gaat lopen, dan lijden je sportprestaties eronder."

5 Ik ben nog steeds een Einzelganger.

"Het wordt minder, je moet toch vaker in een team werken om tot een goed resultaat te komen. Maar ik ben een Einzelganger. Altijd geweest. In de topsport ben ik heel extreem een Einzelganger geweest. Ik vind het leuk om met vrienden iets te doen, maar ik vermaak mezelf heel goed. En ik ben geen teamsporter. Als het allemaal dezelfde types waren als ik, dan zou ik zeker teamsporter zijn. Maar wanneer ik zie dat andere mensen er met de pet naar gooien of net even dat laatste stukje missen, dan baal ik. Dat gaat namelijk ten koste van het resultaat. Ik heb in een individuele sport altijd gekozen voor een individueel traject. Met mensen om me heen van wie ik dacht: van jou word ik beter. De commerciële schaatsteams zijn nu heel groot. Ze moeten met tig mensen samenwerken. Dan heb je zoiets van: leuk en aardig, maar van jou word ik niet beter."

6 Van Gerard Kemkers werd ik niet echt beter.

'Voor mij was Gerard niet echt een goede technische trainer, daardoor heb ik het ook niet heel lang kunnen volhouden bij TVM. Ik heb een duidelijke, eigen visie en die wijkt af van zijn visie. Het ziet eruit alsof hij goede resultaten 'Het ziet eruit alsof Gerard Kemkers goede resultaten behaalt, maar eigenlijk rijdt alleen Sven heel hard behaalt, maar eigenlijk rijdt alleen Sven heel hard. En dat uit zo'n grote groep. Dan vind ik niet dat je het als trainer goed doet. Sven is een supertalent, ook een Einzelganger. Ik weet dat Sven naast het programma van Gerard nog heel veel andere dingen doet, hij stippelt zijn eigen route uit. Dat typeert de topsporter ten opzichte van de subtoppers. Subtoppers volgen vaak domweg het schema en komen dan daarin tekort. TVM is de ploeg geweest waarin ik heb gezeten, Sanex was de voorloper. Ook ik had trainingsmaatjes die het programma deden, die geen creativiteit hadden en zelf hun lichaam goed aanvoelden om uiteindelijk goed te worden. Ik ben in de kernploeg vroeger boven komen drijven omdat ik dingen anders deed en merkte: hé, daar word ik beter van. "Wat Gerard nu heel goed doet, is zijn zwakke punten opvullen door mensen om hem heen neer te zetten. Hij is een superorganisator, kan goed een structuur neerzetten. Hij is een goede manager die zo'n groep scherp houdt. Dat doet hij al heel lang en af en toe doet hij het heel goed. Hij krijgt echter veel ruimte, ook als de resultaten minder zijn. Gerard heeft altijd de kans gekregen om het een jaar later weer te proberen. Dus hij heeft na veel fouten ook goede resultaten gehaald en geleerd van die fouten. Dat is sterk, maar die kans moet je wel krijgen. "Wat ik enorm waardeer is dat de hele TVM-ploeg langs de baan stond bij mijn afscheid in Thialf. Zeker van de mensen die aan het toernooi bezig waren waardeer ik dat. Ik weet als geen ander dat je daar als sporter niet op zit te wachten."

7 Sven Kramer heeft terechte kritiek op de benoeming van Maurits Hendriks tot technisch directeur van N0C*NSF.

"Je moet iemand wel een kans geven. Als je om je heen gaat schoppen terwijl die man nog niks heeft gedaan, vind ik dat wel héél kritisch. Laat Hendriks eerst een paar fouten maken en begin dan tegen hem aan te schoppen. Bovendien moet je zo'n functie niet belangrijker maken dan hij is. Dat geldt ook voor zo'n functie van Henk Gemser. Heel leuk, chef de mission, maar het is een papieren functie. Je kunt er veel tijd in steken, maar als je dat niet doet, merk je het niet. Dat zag je bij Leo Visser. Het is een erebaantje, zo zie ik dat echt. Of ik mezelf nog eens in zo'n functie terugzie? Weet ik niet, dat beslis je niet zelf."

8 De commissie-Schenk voorziet de KNSB van advies over topsportstructuur, ik zit er in, maar het duurt zo lang voordat er wat uitkomt...

"Ik heb ook eventjes getwijfeld of ik dat wel moest doen. In eerste instantie dacht ik: zoek dat lekker zelf uit. We hebben jaren zitten hakketakken over de kleinste dingen. Er zijn ook al heel vaak van dit soort gesprekken geweest en de meeste keren was het een waste of time. Als er niets mee werd gedaan, frustreerde dat. Dus ik twijfelde. Maar ik dacht op een bepaald moment: opzij zetten, gewoon een keer heengaan. "Binnen de KNSB heb je te maken met het verenigingsmodel, een heel log orgaan. Bij een bond ben je daarvan afhankelijk. Het betekent dat onderliggende organen mogen meebeslissen. De ijsclubs van natuurijsverenigingen in Friesland beslissen eigenlijk over TVM. Dat moet naar onze mening anders en dat is waar we, grof gezegd, mee bezig zijn in die commissie. Een goede commissie ook, met Riemer van der Velde die goed kan sturen en Patrick Wouters, die een duidelijke visie heeft en nog heeft geholpen bij het opzetten van de Sanex schaatsploeg. Wij zitten te brainstormen. En dan moeten we het straks nog op een politiek Correcte manier de wereld in gooien, zodat iedereen er een goed gevoel bij heeft. Ard is een beetje de voorzitter. Hij houdt zich binnen het hele verhaal wel wat afzijdig, maar af en toe gooit hij er een statement tussendoor. Ik had verwacht dat hij al meer een concreet plan zou hebben, maar Ard laat het echt over aan de denktank."

9 Commercie blijft een eeuwige strijd tussen sporters en bonden.

"Als sporter balanceer je altijd op een grens, ook bij bestuurders. Hoever kun je gaan om iets te forceren? Het liefst wil je dat de bond zegt: jongens, red jullie, plak een sponsornaam waar je wilt en houd je verder aan de regels van de internationale bond. Maar dat zou ook geen goede situatie zijn. Op zich is de situatie niet eens heel veel veranderd ten opzichte van vroeger. Jè ziet dat er nu ook een heel grote ploeg is, alleen is dat tegenwoordig een commerciële ploeg, namelijk TVM. Die gedraagt zich altijd naar buiten toe als dé ploeg en die heeft de grootste vinger in de pap. Bij andere sporten wordt het moeilijk om een commercieel team op te richten. Wil je bij sporten als atletiek een commercieel team oprichten, dan moet je met een compleet marketingplan komen. Als je een bedrijf helemaal voorkauwt wat ze met de situatie kunnen doen, maak je een kans. Maar dan moet er net een klik zijn met dat bedrijf. Los van de medewerking van de bond die je ook nodig hebt, is het belangrijk dat je veel tvaandacht krijgt. Schaatsen is heel goed te verkopen, omdat het veel op tv is. Bobsleeën heeft veel minder tv-minuten. Maar de sport zit in de lift."

10 Leuk hoor, diebobsleebond, maarna Vancouverga ik mijn eigen schaatsploeg trainen.

"Dat zou wel eens heel goed kunnen. Ik heb een leuke uitdaging bij de bobsleebond voor twee jaar, tot en met Vancouver in 2010 dus. Daarna heb ik mijn handen vrij. Uiteindelijk ligt mijn hart bij het schaatsen. De kennis die ik in de loop van mijn carrière heb opgedaan, kan ik goed overbrengen naar aanstormend talent. Bondscoach Wopke de Vegt heeft mij vlak voor het EK gezegd dat de bond me graag wil behouden voor de sport. Er is alleen nog een hobbeltje dat moet worden genomen; ik moet mijn trainerspapieren halen, maar daar is sinds kort een aangepast traject voor. Het is dus niet meer zo dat ik drie jaar moet studeren om met een rondebord op het ijs te mogen staan."

DE DILEMMA'S VAN RINITJE RITSMA

Schaatsen of bobben 'Schaatsen. Dat is altijd mijn ding geweest. Ik heb mijn leven lang geschaatst en dat doe ik nog steeds graag. Schaatsen heeft mijn leven beheerst. In bobben heb ik een nieuwe uitdaging." Bos of Balkenende "Balkenende. Ik vind Bos een hoop woorden, maar weinig daden. Balkenende wordt onderschat. Aan hem kleeft echt een verkeerd beeld. Hij lijkt wat stijf en kil, maar ik heb hem een paar keer ontmoet en hij is als privépersoon totaal anders." Ard Schenk of Sven Kramer "Oeh, een heel moeilijke... Sven Kramer kan Ard Schenk worden. Hij zal heel ver komen, maar Ard staat bij mij wel op een voetstuk. Ard Schenk is een begrip."

• SPORTWEEK 55